S là một cậu bé có khuôn mặt điển trai, ánh mắt sáng long lanh, làn da trắng và thân hình dong dỏng cao. Sinh ra trong một gia đình khá giả, lại là con út được cả nhà yêu thương nên chẳng biết từ khi nào, mọi yêu cầu của con,dù hợp lý hay không đều được đáp ứng, kể cả khi con chưa cần mở miệng yêu cầu, mọi thứ đã sẵn sàng phục vụ con.
Tuy nhiên, đến năm con 3 tuổi, khi các bạn cùng tuổi đã bi bô nói chuyện, hát ca và đến lớp nhà trẻ. Con lại tỏ ra rất khác biệt. Mặc kệ ba mẹ hay bà vú có gọi tên con lớn tiếng như thế nào, con vẫn không phản ứng với tên mình, cái tên của chính con nhưng lại dường như lại xa lạ, chẳng có mối liên kết nào với con cả. Thế giới của con chỉ có tiếng tivi phát các đoạn nhạc quảng cáo, những bài hát tiếng Anh với tiết tấu nhanh. Căn phòng của con chứa đầy những món đồ chơi chưa bao giờ được chơi đúng chức năng của mình, con mau chán và luôn hoạt động nhanh chân nhanh tay, chỉ có những giây phút trước tivi điện thoại mới khiến con ngồi yên quan sát, những điều khác kể cả ba mẹ dường như chẳng nhận được một tia nhìn nào từ con. Đến lúc ấy, ba mẹ lo lắng đưa con đi khắp nơi tìm nguyên nhân và nghĩ rằng con cần điều trị bệnh về tai, thính giác của mình. Ở thời điểm đó, mọi người vẫn chỉ nghĩ con có vấn đề thính giác, những cụm từ “ Rối loạn phổ tự kỷ”, “ Rối loạn ngôn ngữ”, “ Rối loạn phát triển”, “ Tăng động giảm chú ý” quá là xa lạ với những bậc phụ huynh ở vùng quê xa như ba mẹ con. Khi dẫn con đi khám khắp nơi, nhận được kết quả chẩn đoán gần như nhau từ bác sĩ, ba mẹ con vẫn chưa hiểu hết về nguyên nhân và cách hỗ trợ tình trạng của con nhưng ít nhất, ba mẹ muốn con được cải thiện và phát triển hơn từng ngày để còn đến trường như các bạn khác vì con đã rất chậm so với tuổi.
Thế là chuỗi ngày học can thiệp của con bắt đầu, ba mẹ mong muốn tìm được chỗ có thể hỗ trợ con tốt nhất, con được đăng ký hỗ trợ ở khắp các trung tâm từ gần đến xa nhà và con đã có những bước tiến bộ trong nhận thức, ngôn ngữ. Đến 6 tuổi, M đã có thể nói chuyện và tương tác đơn giản với người khác, con biết cách thể hiện tình thương và mong muốn của mình bằng các cách khác nhau, con cũng có vốn từ vựng song ngữ Anh- Việt đa dạng, phong phú. Ba mẹ con dường như đã tìm được ánh sáng hy vọng mới, thấy con tiến bộ giỏi hơn từng ngày, những bài hát lúc trước con chỉ ngồi lắng nghe, hiện tại con đã có thể líu lo tự nhớ, tự ngân nga theo nhạc. Mặc dù đạt được nhiều tiến bộ, con vẫn còn gặp các khó khăn do ảnh hưởng từ thói quen giao tiếp lúc nhỏ, con không biết cách chấp nhận khi có việc gì không đúng ý con hoặc yêu cầu của con bị trì hoãn hoặc bị từ chối đáp ứng dẫn đến việc con có những phản ứng mãnh liệt và gay gắt, mạnh mẽ với tất cả mọi người, kể cả ba mẹ. Khi đối mặt với các tình huống của con, không một người cha mẹ nào không đau lòng, xót xa cho con mình, nhưng thay vì tìm cách hỗ trợ hợp lý, phù hợp để giúp con thay thế các hành vi giao tiếp phù hợp hơn, ba mẹ con lại không nỡ nhìn con mình có các phản ứng quá khích, khóc lóc và làm đau người khác lẫn bản thân mình như vậy. Nhận thấy con mình đã có thể nói chuyện, ba mẹ quyết định đưa con về nhà sinh hoạt với bảo mẫu, con sinh hoạt ở nhà với phương châm được đáp ứng sẵn sàng mọi nhu cầu và thực hiện mọi yêu cầu của con chỉ để tránh việc con tức giận hay mất bình tĩnh. Từ đó, chàng trai bé nhỏ mặc định rằng chỉ cần dùng tiếng khóc hoặc một hành vi khó chịu nào đó của mình thì sẽ là cách giao tiếp hiệu quả cho mọi tình huống, mọi vấn đề của con. Con mất đi cơ hội có thể điều chỉnh cảm xúc, chấp nhận và thích nghi với các tình huống trong cuộc sống, trải nghiệm thử và biết được giới hạn bản thân và hành vi của mình.
Ở hiện tại, những bản nhạc vui nhộn vẫn khiến con vui vẻ, môi trường sống đáp ứng quá mức các nhu cầu, đòi hỏi của bản thân con làm con thoải mái. Nhưng ở một tương lai không xa, liệu gia đình có thể mãi luôn giúp con bình tĩnh bằng những bản nhạc trên youtube khi con đã lớn và hành vi tăng dần hơn ? Liệu việc thỏa hiệp hết các nhu cầu của con có còn còn dễ thực thi khi có con các nhu cầu và tâm sinh lý phát triển. Thời gian khắc nghiệt bào mòn sức khỏe, tính chịu đựng của gia đình con nhưng thời gian cũng giúp con +trưởng thành, phát triển hơn về các mặt, sự khập khiễng ấy sẽ là một tương lai bất định của con. Sẽ thật đáng tiếc nếu sau này, những điều mà ba mẹ xót xa, không nỡ để con mình trải nghiệm sẽ gắn với cụm từ “ Giá như ngày trước…”.
Nguồn: Trung tâm Nghiên cứu và Bồi dưỡng Kỹ năng sống Nụ cười Hồng
