Trong những năm gần đây, số lượng trẻ có dấu hiệu rối loạn phát triển như tự kỷ hay tăng động giảm chú ý ngày càng gia tăng. Điều đó đặt ra yêu cầu rất lớn trong việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, để các em có cơ hội được phát triển và hòa nhập với cộng đồng. Để làm được điều đó, không chỉ cần chuyên môn mà còn đòi hỏi sự đồng cảm, thấu hiểu và tình yêu thương từ gia đình cũng như những người làm công tác giáo dục.
Mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt, với những biểu hiện và mức độ khác nhau. Vì vậy, trong quá trình giảng dạy và hỗ trợ, không thể áp dụng một phương pháp chung cho tất cả, mà cần có sự linh hoạt, kiên trì và cá nhân hóa. Đối với trẻ có nhu cầu đặc biệt, một kỹ năng tưởng chừng đơn giản cũng có thể phải rèn luyện trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Chính vì thế, nếu không có đủ nhiệt huyết và tình yêu thương, sẽ rất khó để gắn bó lâu dài với nghề.
Nhớ lại những ngày đầu bước vào công việc, tôi không tránh khỏi sự bỡ ngỡ. Trước mắt tôi là những em nhỏ với nhiều hành vi khác biệt: có em khóc, ăn vạ; có em cào cấu, làm đau người khác; có em lại tự làm đau chính mình. Những hình ảnh ấy vừa khiến tôi lo lắng, vừa thôi thúc tôi phải học cách thấu hiểu các em nhiều hơn.
Trong số đó, tôi nhớ nhất là bé TH– một cậu bé khoảng 4 tuổi, với làn da bánh mật, đôi mắt to tròn, hàng mi cong và nụ cười có lúm đồng tiền rất đáng yêu.
Ngày đầu tiên đến trung tâm, con khóc đòi mẹ suốt buổi sáng, miệng liên tục lặp lại những câu quen thuộc như “đi xe đạp”, “đi xe máy”, “chiều ông nội rước về”. Đến buổi chiều, con dần bình tĩnh hơn nhưng vẫn chưa thực sự mở lòng với các cô.
Ban đầu, tôi từng nghĩ con còn hạn chế về nhận thức. Nhưng khi con bình tĩnh, tôi nhận ra rằng con có thể hiểu được những yêu cầu đơn giản và thậm chí có khả năng nhận biết nhu cầu cá nhân. Khi cần đi vệ sinh, con biết dùng hành động để báo hiệu và có thể tự thực hiện những bước cơ bản. Đó là những tín hiệu rất đáng trân trọng trong giai đoạn đầu.
Từng ngày trôi qua, con dần thích nghi với môi trường học tập. Những giọt nước mắt buổi sáng vơi dần, thay vào đó là sự quen thuộc và bình tĩnh hơn khi bước vào lớp.
Tại trung tâm, con được tham gia nhiều hoạt động xen kẽ: từ các hoạt động nhóm như thể dục buổi sáng, đạp xe, trò chơi vận động… giúp con tăng khả năng tập trung và rèn luyện kỹ năng sống; đến các giờ học cá nhân như Tâm – Vận động nhằm phát triển vận động thô, cải thiện giấc ngủ; và các giờ học ngôn ngữ – nhận thức với những chủ đề gần gũi trong cuộc sống.
Đối với TH, giấc ngủ trưa từng là một thử thách. Những ngày đầu, con gần như không thể ngủ, thường nằm nói liên tục. Nhưng chỉ sau một thời gian kiên trì rèn luyện, con đã có thể đi vào giấc ngủ như các bạn.
Trong học tập, con thể hiện sự tiến bộ rõ rệt. Con biết giơ tay khi muốn tham gia hoạt động, thể hiện sự hứng thú với bài học. Dù đôi lúc con vẫn mất bình tĩnh, đặc biệt trong các hoạt động vận động mạnh, nhưng với sự đồng hành của các cô, những hành vi này dần được điều chỉnh.
Con bắt đầu tập trung hơn, biết chú ý khi cô hướng dẫn, biết phản hồi khi được gọi tên. Con có thể đọc lại các bài thơ đã học như “Bé học toán”, “Phương tiện giao thông”, “5 điều Bác Hồ dạy”… Con ghi nhớ tốt bảng chữ cái, số đếm và nhiều kiến thức đã được học.
Mỗi bước tiến của con, dù nhỏ, đều là niềm vui lớn đối với các cô. Đó cũng chính là nguồn động lực để chúng tôi tiếp tục cố gắng, kiên trì đồng hành cùng các em trên hành trình phát triển.
Và rồi, niềm mong đợi ấy đã trở thành hiện thực khi trung tâm nhận được thông báo rằng Thiên Hạo đủ điều kiện để ra trường và hòa nhập vào môi trường học tập mới cùng các bạn đồng trang lứa.
Đó là khoảnh khắc hạnh phúc – khi những nỗ lực, tâm huyết và tình yêu thương của cả cô và trò đã được đền đáp.
Cô tin rằng, với những nền tảng con đã có, Thiên Hạo sẽ tiếp tục tiến bộ, tự tin hơn trên con đường phía trước. Hy vọng rằng, trong một ngày không xa, con sẽ vững vàng cắp sách đến trường, học tập và trưởng thành như bao bạn bè cùng trang lứa. 🌸
Tác giả: Trung Tâm Nụ Cười Hồng- Cơ sở Thành phố Bến Tre
